TrueType фонт гэж юу вэ?

2009 оны 7-р сарын 07, Мягмар гариг, 19:50

Windows болон Macintosh компьютерийн ард суугаа хүн болгон TrueType фонтыг олж хардаг юм. Фонт гэдэг нь компьютерт байх текстийг дүрсэлж үзүүлэхэд ашиглагддаг онцгой загварын дүрснүүд юм. Мэдээж та дэлгэцэн дээр том жижиг болон янз бүрийн хэлбэр дүрсний фонтуудыг хардаг байж таараа. Дээр үеийн компьютерууд нь bitmap маягийн фонтууд ашигладаг байсан юм. Эдгээр фонтуудаа текстийг дүрслэх, хэвлэхэд хэрэглэдэг байв.
Харамсалтай нь эдгээр фонтууд нь том жижиг хэмжээтэйгээр оршдог байлаа. Єєрєєр хэлбэл тодорхой хэдхэн хэмжээтэйгээр бүтээгдсэн байв. Хэрвээ та єгєгдсєн хэмжээнээс илүү ихээр томруулах юмуу жижигрүүлэх болбол фонт маань эвдэрч аймаар харагддаг байлаа. Тэгээд ч хэвлэсэн фонтууд нь тийм ч сайхан биш, ирмэг хєвєє нь арзгар, муухай байжээ. Тэгвэл 1980-аад оны сүүлээр Adobe фирм Type 1 хэмээх векторт графикт суурилсан фонтуудыг хэрэглэгчдэд танилцуулав. Вектор график бол цэг, геометрийн томьёонд суурилсан байдаг тул томруулж жижигрүүлэхэд ямар ч алдаа гардаггүй сайн талтай билээ. Єєрєєр хэлбэл хичнээн ч томруулж жижигрүүлсэн чанарын ялгаа гардаггүй үргэлж сайхан харагддаг юм.
Түүнчлэн Adobe маань Postscript хэмээх хэвлэх хэл (printing lan¬guage) хєгжүүлэв. Энэ хэвлэх технологи нь Adobe-ийг гайхамшигт єндєр тєвшинд аваачсан гэхэд хилсдэхгүй. Яагаад гэвэл хэвлэхэд гардаг байсан олон алдааг энэ технологи засаж чадсан байна. Microsoft ба Apple фирмүүд энэ технологийг асар их сонирхож технологийн патентыг нь ашиглахыг хүссэн боловч Adobe маань хатуу зан гаргаж ашиглуулахыг хүссэнгүй. Энэ шалтгаанаас болж Postscript маань дээрх компаниудын үйлдлийн системийн нэгэн хэсэг болж чадаагүй байна. Харин Mi¬crosoft, Apple маань хамтран вектор графикийн фонт ба хэвлэх технологийн хєгжүүлж эхлэв. Тєгсгєлд нь Apple маань фонтын технологийг хєгжүүлж гарсан нь TrueType байлаа. Энэ хооронд Microsoft маань TrueImage хэмээх хэвлэх технологийг бий болгосон байна.

TrueType фонтын технологи нь дараах 2 хэсгээс бүрддэг байна:

TrueType Rasterizer
TrueType фонтууд

Rasterizer гэдэг нь Windows ба Mac үйлдлийн системүүдэд аль алинд нь байдаг програмын хэсэг юм. Тэрээр фонт ямар байдалтай хадгалагдаж байгааг ажиглаж байдаг бєгєєд график карт болоод дэлгэцэд ойлгомжтой харагдахаар уг фонтыг дүрс хэлбэр рүү шилжүүлэх ажлыг хийдэг байна. Єєрєєр хэлбэл фонтын хэмжээ, єнгє, єнцєг, байрлаж байгаа зүг чиг, байрлал зэрэг єгєгдлийг график фонт болгодог гэсэн үг. Эндээс гарч байгаа гаралт нь график карт ойлгохуйц bitmap дүрс байдаг байна. Математик єгєгдлийг график руу хєрвүүлэх нь тийм ч амар ажил биш тул энэхүү програм нь чамгүй хүнд ажлыг хийдэг нь ойлгомжтой.
Бидний мэддэг фонт гэдэг маань үнэндээ математикийн хэдэн єгєгдєл л байдаг. Фонтын дүрс хэрхэн зурагдахыг заасан томьёонууд гэсэн үг. Дээд зэргийн чанартай фонтууд нь томьёонууд, нэмэлт кодчлол, бусад єгєгдлүүдийг хадгалдаг. Тэр тусмаа нэмэлт hint коднууд нь фонтыг маш их жижиг хэмжээнд аваачихад хэрхэн алдаагүй, зєв сайхан харагдуулах вэ гэдэгт тусалдаг байна. Тэгэхгүй бол фонтыг хэт жижигрүүлэхэд юу ч мэдэгдэхгүй, арзайсан юм болдог тул зарим єгєгдлүүдийг дүрслэхгүй байсан нь дээр байдаг ажээ.
Єнєєдєр фонт гэдэг бол асуудал биш болжээ. Англи хэл дээр тєдийгүй монгол үсгийг агуулсан олон зуун фонтууд бүтээгдсэн байна. Тэр тусмаа гадаадын фонтууд нь интернэт дээр олон мянгаараа үнэгүй байж байдаг. Монголчууд ч гэсэн Монгол үсгийг агуулсан олон зуун TrueType фонт бүтээсэн. Unicode системийн оригиналь фонтууд нь ямар ч алдаагүй зєв сайхан бүтээгдсэн байдаг тул системд ачаалал єгєхгүй зєв ажилладаг бол туршлагагүй хүний хийсэн алдаатай фонтууд нь график карт болоод Raster¬izer системд хэт ачаалал єгєх улмаар системийг гацаах хүртэл аюултай. Маш єндєр чанартай, гоёмсог фонтуудыг бүтээж зах зээлд борлуулдаг мэргэжлийн компаниуд байдаг бєгєєд тэд нэг фонтыг л гэхэд бүхий л байдлаар туршиж алдаа мадгийг нь зассан байдаг ажээ. Тусгай зориулалтын фонтуудыг хэвлэлийн газрууд, реклам сурталчилгааны агентлагууд єргєнєєр худалдан авч ашигладаг байна. Єєрєєр хэлбэл хэзээ ч үл давтагдах фонт ашиглах гэж тэр шүү дээ.